fot. unsplash.com
Potrzebne umiejętności: średni
Narzędzia do zmiany kasety:
- klucz do demontażu kaset
- klucz do kaset „bacik” lub klucz do blokowania kasety
- w przypadku korb Shimano Hollowtech – odpowiedni ściągacz
Narzędzia do zmiany zębatek:
- narzędzia do zdejmowania korby (różne w zależności od rodzaju napędu)
- klucze imbusowe
- klucze torx (dla niektórych rodzajów korb)
Przydatne:
- odtłuszczacz
- szmatki
Kiedy należy zmienić kasetę?
Nadmierne zużycie kasety powoduje nie ergonomiczną i często hałaśliwą pracę napędu, w skrajnych zaś przypadkach przeskakiwanie łańcucha, szczególnie nowego. Kiedy zatem należy zmienić kasetę?
Przedział ilości kilometrów przejechanych na jednej kasecie może być bardzo szeroki. Zależy od rodzaju roweru (szosa/gravel/mtb), stylu jazdy, wagi i siły użytkownika i kilku innych czynników.
Każdy z użytkowników ma swój styl jazdy – bardziej lub mniej intensywny. Jedni zmieniają biegi z minimalnym obciążeniem lub bez niego, dla innych nie jest to priorytetem. Jedni dbają o czystość napędu, inni pozostawiają go samemu sobie. I o ile trudno narzucać komukolwiek sposób użytkowania roweru, to indywidualne przyzwyczajenia użytkowników znacząco wpływają na szybkość zużycia napędu.
Bardziej zaawansowani użytkownicy są w stanie oszacować ilość kilometrów, po których warto zmienić kasetę. Ponieważ żywotność kasety przeważnie jest większa, niż żywotność łańcucha, te ostatnie zmieniamy częściej.
Jeśli nie wiesz, kiedy to zrobić, pewnym wskaźnikiem może być to, jak układ pracuje po zmianie łańcucha na nowy. Jeśli łańcuch przeskakuje, należy kasetę wymienić.
Czy „rotowanie” łańcucha ma sens?
Pozostawienie łańcucha w napędzie do czasu, kiedy jego rozciągnięcie widać już gołym okiem, nie jest dobrym pomysłem, nawet jeśli układ pracuje płynnie. Rozciągnięty łańcuch układa się nieprawidłowo na zębatce, powodując jej szybsze zużycie.
Na drugim biegunie jest wymiana wszystkich elementów napędu w chwili, kiedy łańcuch wskazuje na konieczność zmiany. Jest to jednak metoda dość kosztowna.
Dlatego, jeśli nie chcesz zmieniać całego napędu przy pierwszych oznakach zużycia łańcucha, warto rozważyć metodę „rotowania”. Polega ona na wymianie łańcucha na nowy, kiedy jest on tylko częściowo zużyty, ale pozostawienie go „na później”. Przeważnie metoda sprawdza się dobrze przy użyciu trzech łańcuchów. Dzięki niej zużycie napędu jest bardziej równomierne i w rezultacie obsługa staje się mniej kosztowna.
Jak zmienić kasetę?
Zmiana kasety to czynność stosunkowo łatwa, oczywiście przy zachowaniu odpowiednich środków bezpieczeństwa.
Zdemontowane koło po wyjęciu osi (w przypadku osi QR nie jest to oczywiste) należy położyć na płaskiej i zabezpieczonej miękkim materiałem powierzchni (szmatka, karton itp.). W zależności, czy jest to kaseta wkręcana (XD) czy zębatki są luźno nakładane na bębenek, odkręcamy kasetę lub nakrętkę kasety w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara. W przypadku kasety z nakrętką kontrujemy siłę kluczem „bacik” owijając luźną część jego łańcucha na jednej z największych zębatek kasety i opierając część wpiętą w klucz na tej samej zębatce.
Alternatywnie zastosować można klucz do blokady kasety, którego wypustki opieramy na zębach najmniejszej zębatki kasety. Jest to metoda szybsza i wygodniejsza, jednak wymaga nieco większej wprawy.
Kasety nakręcane (XD) odkręcamy wyłącznie kluczem do demontażu kaset.
Po odkręceniu kasety zdejmujemy ją – czasem potrzebne jest delikatne podważenie poszczególnych zębatek. Po wyczyszczeniu bębenka lub ewentualnym serwisie piasty zakładamy lub wkręcamy nową kasetę. W przypadku kaset microspline należy zwrócić uwagę na kolejność podkładek, gdyż nie są one jednakowej wysokości. Należy założyć je tak, aby dystans pomiędzy poszczególnymi zębatkami był stały.
Nakrętkę kasety lub samą kasetę (XD) dokręcamy z momentem obrotowym zalecanym przez producenta.
Alternatywnie zastosować można klucz do blokady kasety, którego wypustki opieramy na zębach najmniejszej zębatki kasety. Jest to metoda szybsza i wygodniejsza, jednak wymaga nieco większej wprawy.
Kasety nakręcane (XD) odkręcamy wyłącznie kluczem do demontażu kaset.
Po odkręceniu kasety zdejmujemy ją – czasem potrzebne jest delikatne podważenie poszczególnych zębatek. Po wyczyszczeniu bębenka lub ewentualnym serwisie piasty zakładamy lub wkręcamy nową kasetę. W przypadku kaset microspline należy zwrócić uwagę na kolejność podkładek, gdyż nie są one jednakowej wysokości. Należy założyć je tak, aby dystans pomiędzy poszczególnymi zębatkami był stały.
Nakrętkę kasety lub samą kasetę (XD) dokręcamy z momentem obrotowym zalecanym przez producenta.
Jak zmienić zębatkę/zębatki korby?
Do demontażu korby nie jest konieczne rozpięcie łańcucha – wystarczy zdjąć go z zębatki. W przypadku napędów 2x i 3x prowadnica przedniej przerzutki przeszkadza nieco w tym zadaniu, jednak jest to możliwe do wykonania. Uważać należy, aby nie skrzywić prowadnicy.
Zdjęcie korby dokonuje się na różne sposoby, w zależności od systemu, którym się zajmujemy.
* Korby SRAM – Zanim jednak zdejmiemy łańcuch, należy korbę poluzować wykorzystując opór, jaki zapewnia łańcuch w napędzie. Co prawda kierunek obrotu przy odkręcaniu jest odwrotny do kierunku obrotu korby podczas jazdy, nie mamy zatem pełnego oporu zablokowanych kół, ale nawet łańcuch na kasecie z wolnobiegiem daje lepszą stabilność dla wykonania tego zadania.
Jedną z metod odkręcania korby jest podejście do roweru od frontu po stronie napędu i przyblokowanie napędu poprzez dociśnięcie prawego pedału lewą stopą, co w zestawieniu z kluczem umieszczonym w osi napędu w pozycji pionowej daje nam dźwignię, której pociągnięcie od dołu daje siłę przyłożenia dostateczną do wykonania zadania.
* Korby Shimano Hollowtech II – W przypadku korb shimano typu hollowtech, konieczne jest wcześniejsze odblokowanie lewego ramienia korby i odkręcenie go specjalnym kluczem. Zaczynamy od wykręcenia śrubek mocujących lewe ramię korby. Następnie usuwamy plastikową zapadkę znajdującą się w szczelinie zaciskowej ramienia. Ramię odkręcamy kluczem do zaślepek Hollowtech II.
W przypadku innych systemów należy zastosować się do wskazań producenta.
Zębatkę/zębatki demontujemy, odkręcając śruby z kominkami, łączące je z pająkiem korby lub w przypadku montażu zębatek direct mount, poprzez odkręcenie śrubek mocujących bezpośrednio zębatkę do ramienia korby.
Po wymianie zębatek/zębatki, śruby należy dokręcić sukcesywnie i po kawałku, dociskając je naprzemiennie po obu stronach korby (nie dokręcać po kolei śrub znajdujących się obok siebie!). Należy również zachować wskazane przez producentów momenty obrotowe.
